مروري بر واكنشها نسبت به نشست مجلس مشورتي صلح
كابل - نخستين مجلس مشورتي صلح افغانستان كه پس از حدود دو سال تلاش حكومت و چانه زني با جامعه جهاني و موافقت ضمني واشنگتن و لندن، چهارشنبه هفته قبل در كابل آغاز به كار كرد، عصر ديروز(جمعه) با انتشار قطعنامهاي در ۱۶ماده بكار خود پايان داد.
به گزارش روزشنبه ايرنا، افغانستان در قرن بيستم و يكم به عنوان كشوري با بافت جمعيتي قبيله اي، همچنان به عنوان يك جامعه سنتي مطرح است و هرگاه مشكلي حاد پيش آيد، دولت وقت براي حل مشكل، به مردم مراجعه ميكند و با درخواست از نمايندگان اقوام مختلف با آنان براي يافتن راهكاري جهت برون رفت از بحران موجود به مشورت ميپردازد.
مجلس بزرگان و اقوام افغانستان كه به لويه جرگه معروف است، مجلس (جرگه) مشورتي صلح نيز بخشي از آن را تشكيل ميدهد كه در تاريخ معاصر اين كشور، جايگاه ويژهاي دارد و تاكنون چندين بار براي حل مشكلات پيش آمده برگزار شده است و دستاودرهايي نيز داشته است.
بر اساس سنن افغانها، راهكارهاي مجلس بزرگان و اقوام (لويه جرگه) افغانستان نسبت به حل بحران الزامي است، اما تصميم مجلس(جرگه) مشورتي صلح از لحاظ حقوقي جنبه الزامي ندارد و صرفا جنبه پيشنهادي دارد.
در سال ۱۷۴۷ميلادي، پس از قتل نادرشاه افشار سرزمين كنوني افغانستان كه در آن موقع بخشي از خراسان آن زمان را تشكيل ميداد، با خلاء سياسي و رهبري روبه رو شد.
پس از وقوع اين حادثه نمايندگان اقوام در شهرقندهار در جنوب كشور با تشكيل مجلسي ، احمد شاه ابدالي يكي از فرماندهان ارتش نادر شاه را به عنوان شاه در اين كشور برگزيدند و با انتخاب وي نام كشور از خراسان به افغانستان تغيير پيدا كرد.
پس از آن نيز در زمان سلطنت امان الله در سال ۱۹۲۳ميلادي، مجلسي با هدف تهيه و تدوين اولين قانون اساسي افغانستان تشكيل شد.
در سال ۱۹۸۷ميلادي، حكومت نجيب الله كه از حمايت شوروي سابق برخوردار بود ؟ بار ديگر با تشكيل مجلس بزرگان و اقوام، موضوع خروج نيروهاي نظامي شوروي وقت ، بازسازي كشور جنگ زده و بازگشت مهاجران از كشورهاي همسايه را مورد بحث قرار گرفت.
همچنين با سقوط حاكميت طالبان و ورود نظاميان خارجي به رهبري آمريكا به افغانستان، مجلس بزرگان و اقوام در سال ۲۰۰۲ميلادي و با شركت يك هزار و ۵۰۰نماينده از ۳۴ولايت اين كشور، حامد كرزي رييس جمهوري فعلي را به عنوان رييس حكومت موقت و سپس او را به عنوان رييس اداره انتقالي تعيين كردند.
در اين مجلس كه لويه جرگه اضطراري نامگذاري شده بود، براي اولين بار نمايندگان زنان نيز شركت داشتند.
به دنبال آن، در سال ۲۰۰۳ميلادي، مجلس ديگري با هدف تصويب قانون اساسي افغانستان برگزار شد.
مجلس مشورتي صلح كه بخشي از مجلس بزرگان و اقوام به شمار ميرود، با شركت حدود يك هزار و ۶۰۰نماينده از اقشار مختلف مردم افغانستان برگزار شد كه ۲۰درصد آنان را زنان تشكيل ميداد.
شركتكنندگان در اين مجلس راهكار برون رفت از بحران كنوني و دستيابي به صلح پايدار را مورد بحث و بررسي قرار دادند.
حامد كرزي رييس جمهور افغانستان در نخستين روز برگزاري اين مجلس بار ديگر به ضرورت پيوستن مخالفين مسلح دولت به زندگي غيرنظامي و پذيرفتن قانون اساسي تاكيد كرد و از آنان خواست تا ارتباط خود را با شبكههاي تروريستي خارجي و نيز كشورهاي حامي تروريسم قطع كنند و دست از سلاح عليه مردم و وطن خود بردارند.
در اين مجلس همچنين حذف اسامي رهبران طالبان از ليست سياه شوراي امنيت سازمان ملل متحد و توقف بدرفتاري با زندانيان طالب در بازداشتگاههاي آمريكاييها در داخل افغانستان و خارج از كشور تاكيد شد.
مجلس مشورتي صلح افغانستان، برخلاف ديگر مجالس كه افراد و گروههاي موافق و مخالف در آن شركت ميكردند و برگزاري چنين مجالس را در جهت حفظ ارزش ها و منافع ملي ميدانستند، اين بار كمرنگ به نظر ميرسيد.
گروه شورشي طالبان و حزب اسلامي به رهبري گلبدين حكمتيار به عنوان دو گروه مخالف كه در نبرد با نيروهاي افغان و خارجي قرار دارند، در اين مجلس نمايندهاي نداشتند.
حزب اسلامي گلبدين حكمتيار دوشنبه هفته قبل، با بيهوده توصيف كردن مجلس مشورتي صلح، آن را مجلس آمريكايي خواند و از نمايندگان مردم خواست تا در آن شركت نكنند.
همچنين گروه شورشي طالبان با تحريم اين مجلس، نمايندگاني را كه قرار بود براي شركت در آن به كابل سفر كنند، مورد تهديد قرار دادند.
سخنگوي دولت افغانستان با غيرمسوولانه خواندن اظهارات حزب اسلامي و گروه طالبان، گفت: در هر صورت اين مجلس برگزار خواهد شد و نمايندگان همه اقوام در آن شركت خواهند كرد.
گروه شورشي طالبان مخالف دولت در اولين روز برگزاري مجلس مشورتي صلح در جريان سخنراني حامد كرزي رييس جمهوري افغانستان، با پرتاب چند راكت و دو حمله انتحاري در نزديكي محل برگزاري مجلس، بار ديگر مخالفت خود را عملا نشان داد كه اين اقدام طالبان باعث خروج زود هنگام كرزي از چادر مجلس بزرگان و اقوام شد.
به گفته آگاهان، طالبان با حمله به محل برگزاري مجلس مشورتي صلح، به دولت افغانستان و جامعه جهاني نشان دادند كه آنان آشتي ناپذير هستند و چنين تلاشها به جايي نخواهد رسيد.
همچنين ائتلاف مخالف دولت افغانستان به رهبريعبدالله عبدالله يگانه رقيب كرزي در دور دوم انتخابات رياست جمهوري، اعلام داشت: اين مجلس رنگ ملي ندارد و يك نشست حكومتي است.
رهبر اين ائتلاف افزود: ما در مجلس مشورتي صلح شركت نخواهيم كرد، اما اگر تصميم آن در جهت منافع مردم باشد؟ براي ما نيز قابل پذيرش است.
عبدالله در حالي از عدم شركت ائتلاف خود در مجلس مشورتي صلح خبر داد كه برهانالدين رباني يكي از اعضاي مهم در سطح رهبري اين ائتلاف به عنوان رييس مجلس مشورتي صلح از سوي اعضاي اين مجلس تعيين شد.
گفته ميشود طرح دولت افغانستان براي دعوت از نمايندگان همه اقوام با چالشهايي رو به رو بوده است.
محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامي مردم اف
1389/3/15
|